اردبيل و سبلان زيبای خفته

 ا‌ستان اردبيل با جاذبه‌هاي طبيعي و تاريخي منحصر به فرد خود، هر ساله پذيراي هزاران مسافري است كه از همه نقاط كشور و حتي برخي كشورهاي همسايه براي گذراندن بهار و تابستاني خوش به اين منطقه مسافرت مي‌كنند، تا يك سفر خوش را در آب و هوايي معتدل، خنك و مطبوع تجربه كنند .  به احتمال زياد وقتي نام استان اردبيل را مي‌شنويد، جاده ديدني آستارا به اردبيل و گردنه معروف و زيباي حيران در

نظرتان مجسم مي‌شود.

موافقيد سفر به استان اردبيل را از همين جاده آغاز كنيم؟ اين مسير در واقع اولين خط ارتباطي استان اردبيل با مركز كشور است، كه اين استان را از راه رشت و قزوين به تهران وصل مي‌كند. گردنه حيران نزديك شهر نمين قرار گرفته و داراي يك منطقه ييلاقي به نام (شاغلا دره) است كه با تماشاي آن، حيران خواهيد شد! جالب است بدانيد كه در همين مسير مي‌توانيد از مجتمع سياحتي ، تفريحي و جنگلي فندقلو، آبگرم گرما چشمه، آب معدني ئيل سويو و بقعه شيخ بدرالدين هم ديدن كنيد. خوردن يك كاسه آش دوغ در آب و هواي خنك اين منطقه را به شما توصيه ميكنيم.
    اندكي بعد به اردبيل مي‌رسيم. اسم اين شهر براي اولين‌بار در لوحه‌هاي گلي سومريان ذكر شده و حتي فردوسي هم در شاهنامه‌اش از اين شهر ياد كرده و آثار تاريخي فراواني دارد. در ميدان عالي‌قاپو، بقعه شيخ صفي قرار گرفته كه در آن مي‌توانيد بهترين آثار كاشيكاري، معرق‌ و مقرنس، منبت، نقره‌كاري، طلاكاري و تذهيب را ببينيد. يك برج 12 متري هم دارد كه روي آن تزيينات الله الله نقش بسته. مسجد جامع شهر در محله پير‌شمس‌الدين واقع شده كه از عصر سلجوقي به يادگار مانده است. اردبيل كلي خانه قديمي و حمام دارد. يك رودخانه هم به نام باليقلي از مركز شهر رد مي‌شود كه چند تا پل مربوط به دوران صفوي روي آن بسته شده‌ است. مثل پل ابراهيم، داش كسن، يعقوبيه و…
    
    خريد از شهرهاي استان
    خريد سوغات و صنايع دستي اردبيل را فراموش نكنيد. بازار مركزي اردبيل در ميدان شريعتي اين شهر واقع شده، از آن‌جا حلواي سياه، عسل، شال، جاجيم، گليم و جوراب‌هاي پشمي، سوغات ببريد. دو كيلومتر كه به سمت جنوب اردبيل برويد، درياچه‌اي به نام شورابيل را مي‌بينيد كه حتي از درياچه اروميه هم قديمي‌تر است، ولي آب آن حتي براي مصارف كشاورزي هم غيرقابل استفاده است. درياچه ديگري هم به نام نئور در 48 كيلومتري جنوب شرقي اردبيل وجود دارد كه گذشته از زيبايي فوق‌العاده‌اش، به خاطر پرورش نوعي ماهي قزل‌آلا به نام رنگين‌كمان معروف است كه از خوشمزه‌ترين ماهي‌هاي جهان است. در ضمن اين درياچه زيستگاه برخي از گونه‌هاي پرندگان مهاجر مثل آنقوت است كه در اين منطقه زندگي ميكنند.
    
    سرعين، شهر چشمه‌هاي آب گرم
    سرعين در 28 كيلومتري غرب اردبيل واقع شده و به‌خاطر آب و هواي بي‌‌نظير و آب‌هاي معدني، شهره خاص و عام است. در حال حاضر وجود مراكز تفريحي و پيست اسكي آلوارس هم به جاذبه‌هاي اين شهر افزوده است. فرصت استفاده از آب‌هاي گرم اين شهر را از دست ندهيد. اين آب‌ها در رديف آب‌هاي كلسيك گازدار و خيلي گرم هستند. در درمان خيلي از بيماري‌هاي مفاصل، روماتيسمي و حتي كليوي موثرند، تا جايي كه بررسي كرده‌اند، همه اين چشمه‌ها يك منشا دارند و پرآب‌ترين آنها آب گرم گاوميش گلي نام دارد. خوب است بدانيد به جز مجتمع آب درماني سبلان و حمام شنا كه داراي امكانات جداگانه براي آقايان و بانوان هستند، بقيه آب‌ها به صورت نصف روز در اختيار آقايان و نصف روز در اختيار بانوان قرار ميگيرد. همچنين نبايد از محصولات لبني اين شهر به‌راحتي گذشت، به‌خصوص عسل، سرشير و كره و… كه گردشگران در زمان بازگشت به وفور از آن تهيه مي‌‌كنند و با خود به عنوان سوغات به شهر و ديار خود مي‌‌برند.
    
    سبلان، زيباي پنهان
    (و سبلان كوهي است بين ارمينه و آذربايجان كه بر آن چشمه‌‌هايي جاري است از چشمه‌هاي بهشت و قبري است از قبور انبياء…)
    نامش هم از كلمه (ساوالان) گرفته شده كه يك واژه تركي است، به معني آبگير. اين كوه پس از دماوند زيبا، معروف‌ترين كوه آتشفشاني ايران است.
    قله سبلان به‌خاطر دارا بودن جاذبه‌هاي زياد در زمينه‌ ورزش‌هاي كوهستاني به‌خصوص اسكي، صخره‌نوردي و كوهنوري، گروه‌هاي زيادي از ورزشكاران را به سوي خود ميكشاند. بلندترين قله‌اش هم (سلطان ساوالان) ناميده شده است. از اردبيل براي فتح قله سبلان، در حدود سه روز زمان مي‌‌برد. مي‌‌توانيد با اتومبيل تا دامنه شمالي كوه سبلان رفته و بقيه راه را پياده طي كنيد تا به يك آبشار زيباي 12 متري به نام گورگور برسيد. دامنه‌هاي سبلان هم به‌خاطر تنوع گياهي از استعداد فراواني براي توليد عسل و زنبورداري دارد، به همين دليل هم هست كه عسل سبلان اين‌قدر معروف است.
    
    ساير شهرهاي استان
    خلخال: از شهرهاي كوچك استان اردبيل است كه سابقه حكومت در آن به هزاره دوم قبل از ميلاد برمي‌گردد. بعضي‌ها ميگويند زماني كه نادرشاه افشار براي تاجگذاري به اصلاندوز مي‌‌رفت، لشكري مجهز به انبوه فيل‌ها او را تا شهر همراهي مي‌‌كردند. ديدن جاذبه‌هاي خلخال، تماشاي پارك جنگلي خوجين، آب معدني خلخال سويو و پل ساساني پرديس، خالي از لطف نيست.
    مشكين‌شهر: به دليل مراتع ييلاقي و قشلاقي‌اش بسيار زيباست، انگور معروفي هم دارد.
    بيله‌سوار: نام قديمي‌اش (آران) بوده، به معني دشت آفتابگير. به‌طور حتم از اين شهر، سيب، فندق، زردآلو و توت را خواهيد خريد.

پارس‌آباد: روي نقشه ايران بلندترين نقطه، همين پارس‌آباد است. اهالي منطقه عقيده دارند، شخصي به نام مهندس پارسا براي اولين‌بار در اين قسمت از دشت مغان، به كارهاي كشاورزي و عمراني پرداخته و پارس‌آباد هم از اسم او گرفته شده. بازديد از درياچه سياحتي شهرك و يك قلعه باستاني اشكاني به نام اولئان، ارزش چند ساعت صرف وقت در اين منطقه را به‌طور حتم خواهد داشت.
    
    ويژگي‌هاي فرهنگي و هنري
    زبان آذري، زبان مادري مردم اين استان است. البته ساكنان برخي از روستاهاي نمين و شهرستان خلخال به لهجه طالش و تات نيز صحبت ميكنند. شهر اردبيل خاستگاه تشيع است كه به عنوان مذهب رسمي ايرانيان به‌شمار مي‌‌رود. مردم آذربايجان كه استان اردبيل هم جزيي از آن است، خالق يكي از شاهكارهاي گنجينه‌هاي ادبيات شفاهي خاورميانه و ايران‌ هستند و بيشتر جهانگردان، اين ديار را سرزمين شعر و هنر ناميده‌اند. در هر گوشه اين ديار، شعري سروده مي‌‌شود كه معروف‌ترين آنها (باياتي) است كه از زندگي و راز و نيازهاي مردم پاك دل منطقه الهام ميگيرد.
    تا به حال در مورد (عاشيق)‌ها چيزي شنيده‌ايد؟ عاشيق‌ها هنرمنداني هستند با كوله‌باري از غم و شادي. عاشيقها ساز ‌مي‌‌نوازند، ساز آنها آلتي شبيه تار، مركب از نه سيم كه آن را به سينه مي‌‌فشارند و مي‌‌نوازند. نام ابتدايي آن (قوپوز) است كه چيزي شبيه كمانچه‌هاي كنوني بوده. از عاشيق‌هاي معروف و قديمي آذربايجان مي‌‌توان از عاشيق‌ عباس، توفارقافلي و… نام برد.
    به‌خاطر آوردن همه خاطرات سفر به اين ديار، زماني كه از اين استان، به شهر و ديار خود باز مي‌‌گرديد و شنيدن طنين خوش موسيقي محلي و تماشاي عشاير خونگرم ايل سئون در دشت‌ها و ييلاق‌هاي اطراف، بار ديگر شما را به اين ديار زيبا خواهد كشاند. شك نكنيد!!
    گرچه جا دارد در پايان اين مطلب اشاره كنيم كه مردمان اردبيل عاشق ورزش هستند و ورزشكاران بزرگي در اين ديار به ايران معرفي شدند، ورزشكاراني كه در ديار سبلان از سوي ايرانيان لقب پهلوان گرفتند كه از معروف‌ترين و مشهورترين آنان بايد به (حسين رضازاده) اسطوره افسانه‌اي اردبيل كه براي ايران افتخارات زيادي كسب كرد و همچنين بايد از (علي دايي) ياد كرد. در گوشه گوشه شهر اردبيل، تصاوير اين دو در منازل و مغازه‌ها به چشم مي‌‌خورد، از هر بچه‌‌اي بپرسي كه وقتي بزرگ شدي دوست داري چه كاره شوي، به‌طور حتم مي‌‌گويد: ورزشكار،  علي‌داييو کریم باقری و…